Publicyści Oświecenia

Publicystyka epoki oświecenia   W okresie oświecenia rozwija się publicystyka. Powstają pierwsze czasopisma: "Monitor" (1765r.), "Zabawy przyjemne i pożyteczne", "Gazeta Narodowa i Obca". Na łamach "Monitora" redagował m.in. I. Krasicki. W esejach, felietonach, report-ażach autorzy krytykują sarmackie zachowanie, propagują wzór oświeconego szlachcica, krytykują feudalizm, walczą o tolerancję i o świecką edukację. Zajmują się sprawami literatury [...]

Oświecenie Ogólnie 4

 OŚWIECENIE Oświecenie było pierwszą epoką w nowożytnych dziejach formacją kulturową całkowicie świadomą swego istnienia. Ówcześni mówili często o swych czasach jako o "wieku rozumu" (w Anglii), "wieku filozofów" (we Francji) czy wieku "oświeconym". Okres ten nazwano oświeceniem, bo przywiązywał on szczególną wagę do siły rozumu jako światła rozjaśniającego drogi poznania człowieka i świata. Życie społeczne [...]

OŚWIECENIE – Ogólnie 3

 OŚWIECENIE- opis epoki   NAZWA: Oświecenie przypada w krajach europejskich na wiek XVIII, choć korzeniami tkwi w stuleciu poprzednim. Nazwa jest związana z przeświad­czeniem o szczególnej misji, jaką epoka ta miała odegrać w dziejach kultury euro­pejskiej. Oświecenie to inaczej „wiek rozumu", „wiek filozofów", bo właśnie ro­zum ludzki miał być naturalnym światłem wskazującym drogę poznania świata [...]

OŚWIECENIE ogólnie 2

OŚWIECENIE (od poł. XVIII w. do pocz. XIX w.)  •Publicystyka epoki oświecenia •Ożywienie społeczne i edukacyjne •I. Krasicki i J.U. Niemcewicz wychowawcy społeczeństwa szlachty •Humor i śmiech myśli przewodnie twórczości I. Krasickiego •Klasycyzm i sentymentalizm •Gatunki literackie •Nurty   Publicystyka epoki oświecenia   W okresie oświecenia rozwija się publicystyka. Powstają pierwsze czasopisma: „Monitor" (1765r.), „Zabawy [...]

Oświecenie – opis

Oświecenie   „Zaklęcie” Czesława Miłosza – nawiązanie do racjonalizmu i klasycyzmu.   Racjonalizm był nierozerwalnie związany z głównym prądem ideowym oświecenia – krytycyzmem. Racjonalizm, którego ojca dopatrywano się w Kartezjuszu stanowił oparcie dla krytycyzmu. Racjonalizm szczególną wagę przywiązywał do roli rozumu w poznawaniu prawdy. Klasycyzm wyznaczał poezji cele utylitarne, zaangażowanie w społeczno-kulturowe przemiany. Klasycyzm odwołuje [...]

obywatelska troska o losy ojczyzny w publicystyce polskiej

Obywatelska troska o losy ojczyzny w publicystyce polskiego Oświecenia Główną ideą oświecenia był krytycyzm wobec instytucji politycznych i społecznych, Kościoła i dotychczasowego systemu nauczania. Postawę tę wspierały prądy filozoficzne, a więc racjonalizm, który przywiązał szczególną wagę do roli rozumu w poznaniu prawdy, oraz empiryzm kładący nacisk na doświadczenie. Epokę cechował optymizm poznawczy, wiara w poznanie [...]

Nie-Boska komedia Zygmunta Krasińskiego

“Nie-Boska komedia” Zygmunta Krasińskiego   Zygmunt (Napoleon Stanisław Adam Ludwik) Krasiński był poetą, powieściopisarzem i filozofem, tradycyjnie zaliczanym – obok Mickiewicza i Słowackiego – do kanonu “trzech wieszczy”. Arystokratyczne pochodzenie wywarło decydujący wpływ na postawę poety, który niezmiernie żywo reagował na epokę wielkich wstrząsów społecznych i kryzys tradycyjnych wartości moralno-obyczajowych, zarysowujący się na przełomie XVIII [...]

Narodziny nowożytnej propagandy politycznej w oświeceniu

Narodziny nowożytnej propagandy politycznej w dobie oświecenia   Wiek XVIII to fatalne stulecie, w którym rodzą się rozmaite instytucje dręczące nas po dziś dzień. Burzliwe przemiany polityczne uwarunkowały powstanie zjawisk propagandy – kształtuje się ona głównie we Francji i Anglii. Narzędziem masowego przekazu staje się czasopiśmiennictwo – wydawano periodyki przypominające współczesną publikację książkową. Takie czasopisma [...]

Monachomachia Ignacy Krasicki

“Monachomachia” Ignacy Krasicki   Wśród utworów Ignacego Krasickiego ogłoszonych w latach 1775 -1779 “Monachomachia, czyli wojna mnichów” jest zjawiskiem wyjątkowym i niespodziewanym. Ukazanie się bowiem utworu drukiem nastąpiło prawdopodobnie bez zgody i wiedzy autora i zapewnie z tego właśnie powodu dwie pierwsze edycje z sierpnia 1778 r. były wyjątkowo niestaranne. Poemat powstał w czasie pobytu [...]

Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki

Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki   "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki" to pierwsza nowożytna powieść polska, którą Krasicki napisał na przełomie lat 1774/75. Wydano ją w Warszawie w 1776 roku nakładem Michała Gr"lla. Wyrosła głównie z doświadczeń, które zdobył jako współpracownik "Monitora" i autor szkiców społeczno-obyczajowych. Powieść łączy elementy różnych typów ówczesnej prozy europejskiej: powieści satyryczno-obyczajowej, przygodowej i utopijnej. [...]